Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Recensie: De kunst van het veldspel, Chad Harbach

self-portrait: untitled

self-portrait: untitled (Photo credit: marie-ll)

Enkele weken geleden zat Mart Smeets in de wereld draait door. Deze keer kwam hij niet vertellen over het zoveelste dopinggeval in het peloton. Ook de rondetijden van Sven Kramer op het WK in Thialf bleven achterwege. Smeets vertelde over de nieuw verschenen vertaling van The Art of Fielding van Chad Harbach. Vol passie vertelde Smeets over deze “sportroman” die de Amerikaanse college cultuur treffend zou beschrijven. Vanwege deze passie bleef het boek mij in de winkel aanstaren. Het bleef mij zodanig aanstaren dat ik het wel moest kopen.

Alle positieve recensies ten spijt heb ik kritiek op Chad Harbachs romandebuut. Ik ben het met de lovende recensies eens dat het verhaal als een trein leest. Het boek is inderdaad goed geschreven. Maar na het lezen van dit boek blijft er iets aan mij knagen. Wellicht is dat de bedoeling van Harbach. Wellicht is dat juist wat een goed boek moet doen. Dit laten de recensies in de Volkskrant, Literatuurplein etc echter achterwege. Tijd voor een diepere beschouwing die zowel ingaat op een belangrijk thema in het boek, als de manier van schrijven van Harbach.

Eén van de belangrijkste thema’s die Harbach op treffende wijze beschrijft is de homoseksuele relatie tussen de rector van het Westish college en één van zijn studenten. De wijze waarop Harbach deze relatie beschrijft ligt volledig in lijn met het verhaal. Homoseksualiteit wordt niet alleen getolereerd op het terrein van het college. Het wordt als een vanzelfsprekende relatie beschreven waar men in alle openheid mee overweg gaat. Nergens in het boek wordt homoseksualiteit aan kritiek onderworpen door een personage. Homoseksualiteit is volledig geaccepteerd. Sterker nog: de student is onderdeel van één ban de belangrijkste takken die het universiteitsleven in Amerika rijk is: honkbal. Uiteraard wordt hij beschreven als een buitenbeentje. Echter is het personage een buitenbeentje dat het meest gerespecteerd wordt door zijn medestudenten. Hij krijgt het zelfs voor elkaar om tijdens wedstrijden in de dug-out een boek te lezen in plaats van de wedstrijd te volgen. Door homoseksualiteit op deze manier te beschrijven wordt homoseksualiteit niet iets “aparts,” maar kan ik mij als lezer zelfs identificeren met het personage. Voor mij is dit één van de sterkste punten in dit verhaal. Homoseksualiteit wordt bezien als gelijke aan een heteroseksuele relatie en dat maakt de acceptatie van homoseksualiteit gelijk aan acceptatie aan heteroseksualiteit. Nooit eerder heeft “kunst” als literatuur of film dit bij mij teweeg gebracht.

Aan de andere kant is er een vrouwelijk personage dat haar eigen strubbelingen kent. Zij is tevens de dochter van de homoseksuele rector. Naast de vier belangrijke mannelijke personages speelt zij een prominente rol in De kunst van het veldspel. Het verschil in de beschrijving van haar leven, de keuzes die zij maakt en hoe zij daar mee om gaat staan haaks op die van de beschrijving van de strubbelingen die beide homoseksuele mannen in hetzelfde verhaal ondervinden. Dat wil zeggen: nergens kan ik mij goed identificeren met haar situatie, terwijl dat in het andere geval zo gemakkelijk gaat. Waarom kan ik mij niet goed, of zelfs niet, identificeren met haar?

Heeft Harbach dit opzettelijk gedaan? Is het zijn bedoeling om de homoseksuele relatie als de normaalste zaak van de wereld te beschouwen? Komt het doordat hij een man is waardoor hij mannelijke personages beter kan beschrijvingen? Kan Harbach zelf niet overtuigen als “vrouw”?Kan hij de keuzes van de mannelijke personages beter verantwoorden? Of ligt het aan de lezer? Ben ik teveel “man” waardoor ik mij niet kan identificeren met het vrouwelijk personage?

Wanneer een boek aanzet tot nadenken vind ik een boek goed. De kunst van het veldspel lijkt zo’n boek te zijn. Toch is er een verschil wanneer een boek geschreven is met de intentie een homoseksuele relatie zo overtuigend neer te zetten, of wanneer deze relatie zo overtuigend overkomt doordat het vrouwelijke personage niet goed uit de verf komt. De kunst van het veldspel is geen sportroman pur sang. Sterker: de sport is alleen het achtergronddecor van deze roman waarin de schrijver lastige situaties voorlegt aan zijn personages, hoe zij tot (vaak morele) keuzes komen in die situaties en hoe zij vervolgens omgaan met de gevolgen van die keuzes. Dat maakt De kunst van het veldspel een sterk verhaal dat iedereen zou moeten lezen.

Advertenties

4 reacties op “Recensie: De kunst van het veldspel, Chad Harbach

  1. Guido
    5 mei 2013

    Hey Niels,
    Kom toevallig op je recensie uit hier. Ik heb de Nederlandse vertaling ‘kunst van het veldspel’ van dit boek gelezen. bij toeval, want een boek over honkbal zou ik nooit uitgekozen hebben. Maar je hebt gelijk, het zou het te weinig krediet zijn om het een sportboek te noemen. Een aanrader.

    Groet,
    Guido van wijsb.

    Like

  2. Jan H. Van de Riet
    11 juli 2013

    Helaas, is dit boek een uitzondering voor mij. Ik kwam er niet doorheen.
    Ik ben een bewonderaar en liefhebber van Frantzen en ohn Updike john Irving maar dit boek is voor mij niet te pruimen. Het is dikke stroop.
    Nou ben ik een volstrekte leek in sport, met name teamsport, maar dit boek is doordesemd met amerikaans sentiment en volstrekt overbodige informatie. Zelfs aan een stropdas wordt een hele alinea gewijdt.
    Jammer, een zeer talentvolle schrijverongetwijgeld, maar ik loop vast in het moeras dat hij om de ern bouwt en dat is sport
    Ik wacht op zijn volgede roman, maar dan zonder sport.

    Like

  3. Jan H. Van de Riet
    11 juli 2013

    Excuus voor de aanwezige taal- en schrijffouten. Mijn i-pad ging met mijn vinger op de loop.

    Like

  4. Pingback: Derksen benoemt precies het halve probleem | Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 22 maart 2012 door in Boek en getagd als , , , , , .
%d bloggers liken dit: