Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Kijken komt na wijzen

Waarom is die vrouw naakt? Waar praten ze over? Waarom wendt die man zich af? Stuk voor stuk goede vragen die je kunt stellen en over na kunt denken wanneer je naar een schilderij kijkt. Maar waarom zouden we nog nadenken, moet men gedacht hebben bij het Hermitage. Daar kun je bij de tentoonstelling “Impressionisme: sensatie & inspiratie” naar geluidslandschappen luisteren bij diverse schilderijen. Deze landschappen laten horen wat de personages op het doek tegen elkaar zeggen. Zodoende hoeft de kijker niet zelf het verhaal te bedenken, maar kan hij gewoon de koptelefoon opzetten en naar het doek kijken. De schrijfster van de verhalen is razend enthousiast. Een reactie ter illustratie: “Ik ging anders kijken. Beter, vooral. Ik keek ineens niet naar de techniek of de compositie, maar naar het verhaal. Wie waren die mensen? Hoe leefden ze? En ik vroeg me steeds maar af: die vrouw daarachter, die zelfs nu nog stil bleef, wat zou zij hebben gezegd?”

Hoewel ik enthousiast ben over het aanwijzen waar men op moet letten bij schilderijen, denk ik dat deze manier te ver doordraaft.

Technologisch vernuft Hermitage

Het moet gezegd worden: de manier waarop de geluidslandschappen worden aangeboden getuigt van grote vindingrijkheid. Via sensors in de koptelefoon wordt bepaald wat de positie is van de luisteraar ten opzichte van het schilderij, zodat de gesprekken die vanaf zijn positie het dichtstbijzijnde gevoerd worden kunnen worden gehoord. Om alle gesprekken te beluisteren moet je als luisteraar verschillende posities innemen. De beleving van het schilderij krijgt zodoende een extra dimensie. Ik denk echter dat er niet alleen één invulling gegeven wordt aan de inhoud van het doek, maar dat het dè invulling zal spelen. Ruimte voor discussie over wat zich afspeelt is niet langer noodzakelijk. Zet die koptelefoon op en luister maar!

Intenties van de maker

Ieder schilderij –net als ieder kunstwerk- herbergt intenties van de maker in zich. Door naar het werk te kijken denk je na over wat de maker jou wil vertellen. Elke streep, elk object en ieder personage op het doek is met een bepaalde intentie neergezet. Dat betekent niet dat we de biografie moeten lezen van de maker om te achterhalen waarom hij het werk zo gemaakt heeft. Een goed kunstenaar weet zijn intenties over te brengen via zijn artistieke kwaliteiten. Door gepast te kijken kan de kijker het verhaal dat het schilderij afbeeldt reconstrueren. Soms moeten we gewezen worden op bepaalde aspecten van het verhaal omdat niet ieder aspect van het werk direct in het oog springt. Door het verhaal voor te kauwen gaat een belangrijk aspect van het kunst beschouwen verloren. We denken niet langer zelf na, hoeven geen discussie te voeren over het werk, maar zetten gewoon een koptelefoon op.

Vragen stellen over wat zich afspeelt op een schilderij is een essentieel onderdeel van het beschouwen van kunst. Door te luisteren naar wat er gezegd zou kunnen worden op het doek wordt een invulling gedaan aan die vragen waardoor verder nadenken niet langer noodzakelijk is. Geluidslandschappen brengen een extra dimensie in het werk aan, maar vernietigen een belangrijk aspect van het beschouwen van het kunstwerk. Wat is de reden dat die man zich rechts onderin afwendt van de groep? Zonder te luisteren naar een geluidslandschap, kunnen wij daar goed over nadenken. Door over diverse mogelijke redenen te discussiëren, verkrijgt het doek zijn waarde.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 6 juli 2012 door in Filosofie, Kunst en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: