Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Existentiële crisis

Albert Camus

Het is vier uur ’s nachts en mijn wereld stort in. Veel alcohol, weinig slaap, druk met studie en werk en ‘het leven’. Verklaringen waarom mijn wereld instort na een geweldig feestje. Toch is dat niet het hele verhaal. Waar ik aan lijdt zijn ideeën. Ideeën over dood, leven, zin en zingeving. Filosofische ideeën. Om vier uur ’s nachts komt dat allemaal samen en vraag ik mij af: Waar leef ik nu eigenlijk voor?

Absurde helden

Abert Camus stelt in zijn werk diezelfde vraag een stuk sterker. Hij merkt op dat in de filosofie er maar één vraag werkelijk toe doet: “Moet ik mijzelf doden?” In ‘De Pest’ onderzoekt Camus die vraag aan de hand van een gemeenschap die afgesloten wordt van wereld vanwege een pestinfectie in de stad. Hij neemt de pest als exemplarisch gegeven omdat zo’n ziekte precies doet wat het leven van mensen voorstelt. Er overkomt je een heleboel, zonder dat daar enig idee of doel achter zit. De vraag is hoe je hiermee om gaat.

Camus onderscheidt drie soorten mensen. De eerste groep keert terug naar een schijnbare ordening in de wereld. Er is wel een doel, dat samenvalt met bijvoorbeeld een God. De tweede groep ziet in dat het leven inderdaad zinloos is en pleegt daadwerkelijk zelfmoord. De derde groep is degene die Camus het uitgebreidst beschrijft. Deze groep gaat ondanks het gegeven dat er geen doel is door met het leven. In een ander belangrijk werk vergelijkt hij dit met de Mythe van Sisyphus. Sisyphus is in de Griekse mythologie gedoemd tot het op een berg omhoog rollen van een grote ronde steen. Wanneer hij de top bereikt, rolt de steen naar beneden en kan Sisyphus opnieuw beginnen. Camus spiegelt dit aan het leven dat deze derde groep mensen leidt. Ondanks dat ze weten dat het allemaal zinloos is, blijven zij doorgaan. Zij verliezen zich niet in het waanbeeld van een god die een bedoeling heeft voor het lijden. Zij gaan door met hun eigen passie, zoals Sisyphus doorgaat met zijn steen. Zij zijn absurde helden.

Übermensch

Het probleem is dat er momenten van vertwijfeling zijn. Wat als niets waarde heeft? Geen betekenis? Nietzsche stelt: het nihilisme ligt op de loer. Een periode waarin de mens maar wat doet zonder te weten waarvoor. Het is een periode waar de mens doorheen moet. Maar wanneer hij daar doorheen komt, ligt er een wereld voor hem open. De mens kan de bron worden van zijn eigen handelen. Niet langer handelt de mens vanwege een theorie of geloof dat zegt wat je wel en niet moet doen. Voor Nietzsche is het dan ook van belang dat de mens een eigen levensstijl ontwikkelt, die past bij zijn natuur. Hij noemt dat de mens van morgen, de übermensch.

Twijfel

En toch: ook als je overtuigd bent van je eigen waarden, ook dan slaat de twijfel meer dan eens toe. Nietzsche stelt echter dat dit geen probleem is. Op zo’n moment begin je opnieuw. Je breekt het bouwwerk van waarden af en bouwt het vanaf de grond weer op. Zo’n moment van vertwijfeling, van het instorten van de wereld is in die zin dan ook noodzakelijk. Noodzakelijk om dat wat jij belangrijk vindt terug te vinden in het binnenste van jezelf. Wat je doet wordt in een nieuw licht bekeken, heroverwogen, verworpen of wederom aangenomen. Alleen zo word je wie je bent.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 11 december 2012 door in Filosofie, Leven en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: