Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Literatuur, moet dat nou?

“Schrijven is eigenlijk een afvalproduct van de bezigheid lezen (…)” aldus Maarten Biesheuvel in Reis door mijn kamer. Biesheuvel is deze mening toegedaan omdat hij meer genoegen schept in het lezen van de Russische literatuur uit vervlogen eeuwen dan het scheppen van nieuwe verhalen. Poesjkin, Tolstoj, Dostojevski, Tsjechov, Nabokov. Van menig Russisch auteur wordt verwacht dat de serieuze lezer hen gelezen heeft. Waarom vindt men het lezen van, onder andere Russische, literatuur zo belangrijk?

Zo’n vraag vraagt om een antwoord en welke week is daar nu meer geschikt voor dan de boekenweek? Lezen we boeken puur om de tijd te verdrijven, omdat we niets te doen hebben? Willen we de digitale wereld ontvluchten, of vluchten we daar juist in met de nieuwste middelen om boeken te lezen? Leren we de wereld op een andere manier bekijken, vanuit andermans ogen en vanuit andere overtuigingen. Maken we kennis met andere culturen, of vergeten we even wie wij zelf zijn? Voelen we onze diepste emoties, of misschien wel onze verlangens die we aan niemand durven uit te spreken?

Ongetwijfeld zijn dat allemaal redenen om literatuur te lezen. Waar het volgens mij om draait is dit: lezen bevorderd ons als sociaal wezen. Of de mens een sociaal wezen is, kan betwijfeld worden. Dat de mens sociale contacten aan gaat is echter niet te betwijfelen. Een belangrijk middel waarin wij onze sociale contacten aangaan is taal. Met behulp van taal delen wij lief en leed met verschillende soortgenoten. Taal leren gaat echter niet vanzelf. Daar is oefening voor nodig, veel oefening. Zo leren wij de eerste klanken en woorden door onze ouders en verzorgers te imiteren. Op school worden wij dieper getrokken in die wonderlijke wereld waarin klanken en letters staan voor objecten. Door actief bezig te zijn met taal leren wij daar ook mee om te gaan. Enerzijds luisteren we, leren we lezen. Aan de andere kant spreken wij en leren wij ook schrijven. Zo ontwikkelen wij onze sociale vermogens waarmee wij in staat zijn in contact te treden met anderen.

Het actief bezig zijn met taal blijft niet beperkt tot de kinderjaren. Ook wanneer we verder opgroeien, volwassen worden, oud worden en naar onze dood toe leven blijven wij taal gebruiken. Net als fietsen is eenmaal geleerd voldoende om sociaal actief te blijven. Toch is eenmaal geleerd niet voor iedereen voldoende. Dat is waar de literatuur op inspeelt. Literatuur maakt het mogelijk om ons basis niveau aan sociale vermogens te verhogen. Literatuur helpt ons taal op andere manieren te leren gebruiken. Door te lezen hoe anderen schrijven leren wij onze eigen voorkeuren kennen. Onze voorkeuren wat betreft het noteren, maar ook het delen van ons verhaal. Wij leren een eigen stijl waarin wij ons uitdrukken in de wereld.

Zonder literatuur te lezen wordt de mogelijkheid te leren van een eeuwenlange traditie aan verhalen weggegooid. Natuurlijk kunnen we nog steeds verhalen voortbrengen en delen met anderen. We leren echter niet van datgene wat mensen jarenlang heeft bekoort, of wat de mens met afgrijzen heeft vervuld. Het wiel opnieuw uitvinden zal voor menig gelukszoeker een spannend avontuur zijn. Voor diegene die gebruik wil maken van de enorme hoeveelheid aan verhalen, biedt literatuur een mooie bron om uit te putten.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 18 maart 2013 door in Actualiteit, Boek en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: