Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Techniek is niet eng, zo laat Bruce Willis zien

Yippie-kay-yay motherfucker!

Al bijna dertig jaar is Bruce Willis in de huid van John McClane een held op het televisiescherm. Een anti-held, want als politie agent van New Yorks finest is hij nou niet het toonbeeld van de superman die met de juiste moraal slechteriken achter slot en grendel zet. McClane rookt, drinkt, scheldt, maakt een puinhoop van elke plaats delict en heeft weinig respect voor autoriteit. McClane is eigenlijk een heel gewone man. Vooral wanneer het over technologie gaat, laat hij zien dat het omgaan met vernieuwingen niet zo makkelijk is. En toch betekent dat niet dat we het vertrouwen in de samenleving moeten opgeven.

Al in de eerste Die Hard film (1988!!) krijg McClane te maken met een apparaat dat pas onlangs het grote publiek heeft weten te bereiken. Een touchscreen computer waar allerlei informatie met betrekking tot het gebouw waarin hij zich bevindt te vinden is. Interessant is de houding van de beveiliger in het gebouw, wanneer Willis’ personage hem vraagt waar hij moet zijn. “Gebruik de computer, meneer.” Een vooruitziende blik van de schrijvers van het verhaal.

In tegenstelling tot andere films uit dezelfde periode, is techniek niet gebruikt om een dystopie te beschrijven. Techniek is met de wereld verweven, en de film laat zien hoe mensen daar mee om gaan. De vooruitziende blik in deze scene gaat in op menselijke relaties en die tussen mens en machine. Wat verandert er wanneer we taken van mensen over laten nemen door apparaten?

Nu, zesentwintig jaar later, zijn steeds meer taken van mensen uitbesteed aan apparaten. Dat blijkt niet altijd even succesvol te zijn. Zo maakt één van de meest gerenommeerde bedrijven in Nederland, de NS, het zijn gebruikers steeds moeilijker om van hun diensten gebruik te maken. Men verwijst de  klant naar de verschillende apparaten. Duidelijker is het niet geworden. Vertragingen, omleidingen of gewoon een kaartje kopen. Voor veel mensen is het openbaar vervoer niet langer toegankelijk. Hoezo nog openbaar, vraag ik mij af?

Niet alleen ons vervoer is in al die jaren veranderd. Op ingrijpender wijze veranderde onze communicatiemogelijkheden. In tweede film in de Die Hard reeks draagt McClane een techniek die tegenwoordig niet meer gebruikt wordt. De pieper. Dat onding gaf je een bericht inclusief telefoonnummer wanneer iemand je probeerde te bereiken. Het doel: je zo snel mogelijk terug laten bellen. Wordt McClane al moe van het moment dat zijn vrouw hem probeert te bereiken, tegenwoordig kun je niet meer ongestoord blijven.

Met de nieuwste update van Whatsapp zie je of de ontvanger je berichtje al gelezen heeft. Is het nog wel mogelijk onbereikbaar te zijn in een wereld die steeds meer met elkaar in contact staat? En met wie staan we eigenlijk in contact wanneer we naar de tekst kijken op onze smartphone? Waar een stem eerst nog een duidelijke aanwijzing was dat iemand luisterde en tegen je sprak, staan de woorden die op ons beeldscherm verschijnen vaak al weer los van de persoon die ze een minuut geleden tikte. Die is op dat moment een ander ‘gesprek’ aangegaan, is bezig met iets anders of heeft zich losgemaakt van zijn scherm om van de caissière zijn wisselgeld te ontvangen.

Hoe ergerlijk al die nieuwe technieken zijn, McClane weet er mee om te gaan. Tot tweemaal toe weet hij zijn vrouw te bereiken. Eind goed al goed. En ondanks dat een nieuwe functie in de telefonie, iemand in de wacht zetten, zijn huwelijk in de derde film doet stranden, doet de anti-held er alles aan om zijn vrouw bij zich te houden. Met behulp van diezelfde technologie.

John McClane is bij uitstek het personage dat laat zien hoe we leren omgaan met technologie. Door vallen en opstaan. Hoe ergerlijk nieuwe mogelijkheden soms ook zijn, hoe moeilijk we onze samenleving ook maken, we weten ons er altijd weer uit te redden. Daarmee schetsen de Die Hard films een realistisch beeld van onze wereld waarin technologie een centralere plaats krijgt. Het meest realistische? Dat techniek niet de meest centrale plaats inneemt. Want die plaats, die is nog steeds voorbehouden aan de mens. De films leren dat techniek niet eng is. Zolang je maar durft leren om te gaan met al die veranderingen. De filmreeks zet zo pessimisten met betrekking tot technologie op hun plaats.

Yippie-kay-yay motherfuckers!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 9 december 2014 door in Film en TV, Filosofie en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: