Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Worstelen met Heineken en Plato

Een man loopt de koffietent uit met twee grote bekers koffie in een kartonnetje. Hoe Amerikaans, denk ik. ’s Ochtends vroeg voordat je op je werk aankomt je collega verrassen met een bakkie pleur. Zelf zou ik dat nooit doen. Ik drink dan ook geen koffie. Nu ik erover nadenk, het meeste vocht dat mijn lichaam ingaat is bier. Heerlijk. Maar is het ook goed?

Ik denk terug aan die oude Grieken. Plato. Volgens hem hangen dat wat goed, mooi en waar is met elkaar samen. Het klinkt als de Heineken slogan. Heerlijk, het mooie. Helder, het goede, naar analogie met de zon-metafoor die hij gebruikt. Heineken, het enige ware bier. Maar dat klopt niet. Heineken is niet te drinken. Vind ik. Ongetwijfeld dat er mensen zijn die daar anders over denken. Maar is het niet een teken dat het goede, schone en ware niet met elkaar samenhangen?

Bier

Nu is dit een flauw voorbeeld. Met zijn theorie bedoelde Plato waarschijnlijk niet de smaak van dingen. Hij zou kijken naar het gebruik van alcohol. Kan dat werkelijk goed zijn? Zijn antwoord zal ongetwijfeld ja zijn. Die ouwe rakkers dronken de godendrank bij iedere gelegenheid. Socrates, Plato’s held, dronk zelfs iedereen eruit. Zonder overigens zelf ooit dronken te worden.

Dronken, dat overkomt mij helaas wel. Zo komt het wel eens voor dat ik net dat ene biertje te veel drink. De volgende ochtend heb ik hoofdpijn. Het tekort aan vocht wreekt zich. Maar spijt heb ik daar niet van. Het was een mooie avond, vol belevenissen die een verhaal waard zijn. Maakt dat het ook goed? Misschien op korte termijn. Maar wat nu als ik in de toekomst ziek blijk te zijn, mijn lichaam kapot gebeukt heb met verkeerde voedingsstoffen? Is mijn alcoholconsumptie dan nog zo goed? En maakt het mijn leven werkelijk mooi en gelukkig?

Theorie

Leven is leren sterven. Nog zo’n mooi levensmotto. En dat valt prima te verenigen met het vele bier drinken. Elke keer na zo’n avond denk ik dat ik de dag erop niet overleef. Onzin natuurlijk. Ik vraag me af of ik mij niet een beetje getraind heb. Geleerd heb hoe ik zou moeten sterven. Hoe doe je dat eigenlijk? Kun je dat leren? Of is de kern van de boodschap juist dat je dingen los durft te laten. Dat je het aardse bestaan afwijst. Dan zou vasten zoals vele moslims doen niet eens zo’n gek idee zijn. Een maand geen alcohol. Het idee alleen al boezemt me angst in.

Plato is misschien niet meer van deze tijd. Hij heeft mooie dingen geschreven. Maar wat zijn schrijven ook laat zien, is dat filosofie in iedere tijd anders beleefd wordt. In zijn tijd was de gedachte dat mensen onveranderlijk waren, altijd op zoek naar het goede, het schone en het ware. Lukte dat niet, waren zij hoogstens verblind. Ze hadden de waarheid nog niet ingezien. Door hebzucht bijvoorbeeld. Aan de hand van de filosofie zouden zij beter leren weten. Als ze dat toelieten. Want Plato was zich ook wel bewust dat hij niet al te veel moest vertellen wat anderen zouden moeten doen. Het zou zijn dood worden. Net als Socrates.

Dat idee van niet vertellen wat je moet doen leeft nog steeds in de filosofie. Maar dan om een andere reden. De filosoof van tegenwoordig is uiterst sceptisch wat betreft het goede, het schone en het ware. Zij zien die zaken tegenwoordig als veranderlijk, per cultuur en zelfs per individu verschillend. Filosofen proberen om dat idee een theorie te bouwen. Maar geeft het idee van verandering niet al aan dat het zoeken naar een algehele theorie een nutteloze zaak is? Zou die theorie zelf ook niet veranderlijk moeten zijn?

Veranderlijk

De mens. Het lijkt een kameleon. Maar is dat werkelijk zo? Kloppen al die verschillende ideeën over wat goed, mooi en waar is wel? Zou Plato toch niet gelijk hebben? Ik weet het niet. Al die verschillende meningen, het maakt mij vooral moe om er over na te denken. Eén verhaal wat juist is, dat zou toch wel zo makkelijk zijn. Niet langer discussiëren over hoe iets moet, maar direct naar de inhoud kijken. Ik kijk in mijn glas. Gelukkig zit daar geen Heineken in. Ook geen koffie. Misschien komt men er ooit nog achter, dat beiden niet te drinken zijn. Dan proost ik op Plato.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 22 december 2014 door in Filosofie en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: