Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Waarom medicatie niet verloten?

EL_GORDO_LOT_2011_-_TREKKING_22_DECEMBER_2011

Marccostablanca, ‘El Gordo lot, décimo lot loterijtrekking spaanse loterij El Gordo’.

Wie moeten we behandelen en wie niet? Die vraag dringt zich volgens de Volkskrant op nu twee nieuwe, dure immunotherapieën tegen kanker volgend jaar op de markt komen. De kosten: 100.000 euro per patiënt. Ongeveer 3000 mensen zullen aanspraak maken op het medicijn, maar is er ook voldoende geld gereserveerd om aan die vraag te kunnen voldoen? Hoogleraar John Haanen voorziet problemen. ‘De nieuwe middelen worden vergoed uit een speciale pot maar hoeveel geld beschikbaar is, hangt af van de afspraken die ziekenhuizen met verzekeraars maken. Het is moeilijk te voorspellen wat er volgend jaar gaat gebeuren. Mogelijk zijn er ziekenhuizen die het niet voor iedereen kunnen betalen.’

Schaarste dus. En dat is moeilijk wanneer het om mensenlevens gaat. Het liefst willen we iedereen behandelen. Om beter te maken, of om iemand nog een paar maanden langer goed te laten leven zodat het leven met familie, vrienden, collega’s en kennissen afgesloten kan worden. Maar dat zal niet in ieders geval mogelijk zijn. En dus moeten we de moeilijke keuze maken wie wel te behandelen en wie niet.

Kosten

Die vraag is het afgelopen jaar al enkele keren gesteld, met name wanneer het over dure medicijnen voor niet veelvoorkomende ziektes gaat. De ziekte van Pompe is er zo één. Verzekeraars wilde een medicijn niet langer vergoeden omdat ze twijfelden of de kosten de werking wel rechtvaardigen. De kwaliteit van leven moet centraal staan. Maar wanneer daar teveel geld tegenover staat, is het dan nog wel gerechtvaardigd om dat te betalen?

Ook die vraag zou zich op kunnen dringen. Wanneer de kosten zo hoog zijn en we niet iedereen kunnen behandelen, maar zouden we dan überhaupt het medicijn voorschrijven? Is het niet rechtvaardig om helemaal niemand te behandelen? Toch lijkt dat niet te in alle gevallen te gelden. Wanneer het honderdduizend euro kost om iemand te genezen die vervolgens nog vijftig jaar kan leven, is dat geld een schijntje. Geven we hetzelfde bedrag uit om een leven twee maanden te verlengen, zullen we onze wenkbrauwen fronsen. Zeker als diegene de voorkeur krijgt boven iemand met een betere levensverwachting.

Criterium

Die keuzes zullen we nu moeten maken. Maar welk criterium gebruiken we daar voor? Is kwaliteit van leven doorslaggevend? Of moeten we ook kijken naar de levensomstandigheden van iemand. Is het niet verstandig een moeder van twee jonge kinderen voorrang te geven boven iemand die alleen leeft? Heeft een kind van twee niet voorrang op iemand die al een leven van zestig jaar achter de rug heeft? Of kunnen we die keuzes helemaal niet maken? Immers: achter elk oordeel dat we maken zit een criterium dat op zichzelf niet rechtvaardigt waarom we de één wel en de ander niet helpen. Leeftijd, kwaliteit van leven, of de sociale rol die iemand invult zijn waarden die per persoon verschillend gewaardeerd worden. Is er niet een rechtvaardige procedure die geen onderscheid maakt op verschillende vlakken?

Procedure

Die is er. De loterij. Het klinkt vreemd om levens in handen te leggen door lootjes, een nummer of een dobbelsteen te werpen. Toch heeft deze procedure één voordeel. Het behandelt iedere patiënt gelijk. En dat is een waarde waar we ons allemaal achter scharen. Gelijkwaardigheid, hoe cru ook, kan een beslisser zijn om sommige patiënten wel te helpen en andere niet. Dat betekent niet dat iedereen ook daadwerkelijk mee zou moeten loten. Alleen gevallen die min of meer gelijkwaardig zijn, hebben recht om ook gelijk behandeld te worden.

Discussie

Toch levert ook gelijkwaardigheid weer lastige vragen op. Hoe bepaal je welke patiënten gelijkwaardig zijn? En op welke punten doe je dat? Zijn dat de waarden die op zichzelf staand niet voldoende rechtvaardiging bieden om de één boven de ander te verkiezen? Moet daar nog iets aan worden toegevoegd? Of zijn er waarden die er helemaal niet toe doen en ook niet meegewogen moeten worden? En is een loterij dan nog wel nodig? Laten we die discussie aangaan, voordat er geen tijd meer is om weloverwogen beslissingen te nemen. Want alleen dan maken we geen overhaast, verkeerde keuzes.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 30 december 2014 door in Filosofie en getagd als , , , , , .
%d bloggers liken dit: