Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Wat reizen met je zou moeten doen

640px-Backpacking_in_Grand_Teton_NP-NPSIk heb een hekel aan reizen. Niet per definitie van A naar B. Een stukje fietsen, de trein en soms zelfs een reis met de bus kan ik best waarderen. Met name van de trein kan ik genieten. Je stapt in, maakt soms een overstap en vervolgens bereik je je bestemming, zonder dat je daar iets voor hoeft te doen. En in de tussentijd kun je nog lekker werken ook. Maar reizen als in vakantiebestemmingen bezoeken, dat is iets wat ik niet graag doe. In tegenstelling tot al die andere leeftijdsgenoten, die mij voor gek verklaren wanneer ik vertel liever in mijn eigen woonplaats te verblijven. Maar is dat werkelijk zo vreemd?

Reisverhalen

Wie reisverhalen leest, denkt dat het in het buitenland allemaal geweldig is. Andere culturen leren kennen. Wereldwonderen ervaren. Zien hoe mensen in andere landen leven. De meest basale dingen. Ik lees de blogs, de essays en de boeken. Ze vertellen alles wat er in die landen te beleven valt. Wat vreemd is of waar we juist zo weinig lijken te verschillen. Reizigers zijn goede observatoren. Maar daar stokt het bij. En ik vraag me dan af: valt er hier in ons eigen land zo weinig te observeren? Is hier alles zo vanzelfsprekend dat de verhalen van mensen niet langer interessant zijn? Waarom zou je de hele wereld rond reizen, als de verhalen hier op straat voor het oprapen liggen?

Heimwee

Niet dat ik het nooit probeer. Hoewel ik Europa nooit verlaten heb, zag ik op dit continent al een groot aantal steden. In Nederland zijn weinig plaatsen mij onbekend. België vind ik geweldig. Net als Rome. En vorig jaar beleefde ik een prima tijd in Reykjavik. Ook hoofdsteden als Berlijn, Londen en Parijs deed ik al enkele keren aan. En dat is me telkens goed bevallen. Ik dronk er bier. Zag er mooie plekken. Bezocht musea en dronk nog veel meer bier. Maar na enkele dagen vond ik het ook wel goed. Ik had het er gezien, wilde terug naar huis, naar de omgeving waar ik mij prettig voel. Noem het maar heimwee. Of iets dergelijks.

Knausgard

Diezelfde overpeinzingen zie ik in het reisverslag van Karl Ove Knausgard dat hij voor de New York Times schrijft. Hij reist door de Verenigde Staten en probeert te achterhalen wat er zo bijzonder aan het land is. Waarom men er doorheen reist, op zoek naar iets nieuws, iets anders. Hij komt niet ver. Hij schrijft over zijn eigen gebreken, wat voor een slechte reiziger hij is. Hij vergeet dingen als bagage, heeft geen rijbewijs terwijl hij met de auto wilde rondtrekken en ziet vervolgens alleen de vooroordelen over Amerikanen die iedereen al kent. Hij duikt nauwelijks dieper in de cultuur. En toch is zijn verslag één van de oprechtste die ik ooit las. Maar waar zit die genialiteit nu eigenlijk in?

Zelfkennis

Op ironische wijze maakt Knausgard duidelijk waarom we reizen. Namelijk om zelfkennis op te doen. We leren ons zelf beter kennen door uit onze dagelijkse sleur te geraken. En dat gebeurt op onverbiddelijke wijze wanneer we aan het reizen zijn. We kunnen niet terugvallen op de dagelijkse routine die we in eigen land eindeloos herhalen. Ontwaken, ontbijten, douchen, werken, vrienden ontmoeten, slapen en opnieuw. De ironie is: die sleur hoeven we thuis ook niet te ervaren. Zolang we ons maar blijven afvragen waarom we zaken aanpakken zoals we dat doen. Wanneer we onze eigen ritmes durven te doorbreken. Als we af en toe eens stil blijven staan voor reflectie. Komen we daar nog wel aan toe wanneer we thuis zijn?

Veilig

Nee, zo lijkt het antwoord van Knausgard te klinken. We houden angstig vast aan ons dagelijkse ritme. En een paar weken per jaar doorbreken we die. We denken ons vervolgens op te laden door nieuwe indrukken op te doen. Zonder stil te staan bij hoe wij zelf in het leven staan. Als we terug zijn, vallen we terug in onze dagelijkse beslommeringen. Geen tijd voor reflectie, geen ruimte om het eens anders te doen. Het? Ons leven. We voelen ons veilig bij de schijnvrijheid die we voor ons zelf creëren. Want: we kiezen er toch zelf voor om op die manier ons leven in te richten? Knausgard laat zien, dat niet het reizen zelf nastrevenswaardig is. Het gaat er om dat we over onze eigen levens blijven nadenken. En of je dan verre reizen maakt, of dat in je eigen omgeving doet, dat maakt allemaal niets uit. Niet reizen kan de goede keuze zijn, zolang je maar tijd voor reflectie inbouwt. De vraag is, doen we dat wel?

Advertenties

5 reacties op “Wat reizen met je zou moeten doen

  1. ikhouvanicetea
    5 maart 2015

    Ik hou zelf persoonlijk niet van reizen. Je probeert zoveel te doen in een paar dagen, dat de hoeveelheid indrukken mij meestal te veel word en ik eindig met migraine. Ik heb ook nooit begrepen waarom mensen op vakantie te gaan om “tot rust te komen” (even de all inclusive ik lig alleen maar aan het strand hotels niet meegerekend). Ik kom zelf nooit tot rust en heb eigenlijk constant een soort stres omdat alles nieuw en onduidelijk is. Vaak als we dan weer terug zijn op de hotelkamer, vind ik het totaal niet erg om een paar uur even niets te doen. Effe geen nieuwe mensen en gedoe om mij heen. 1x in de twee jaar probeer ik wel verder weg te reizen, maar avontuurlijk ben ik zeker niet. En een sleur thuis is er zeker ook niet. Ik sta stil bij alles dat er gebeurd. Vaak vind ik het daarom thuis al avontuurlijk genoeg. 🙂 Mooi stukje trouwens!

    Like

  2. Woolywoot
    5 maart 2015

    Het mooiste strand vind je hier in Nederland. Echt waar! Op de waddeaneilanden. Terschelling! Alleen jammer dat het weer niet altijd mee zit. Ik heb vele verre reizen gemaakt, de langste duurde een jaar. En het was de tijd van mijn leven, maar ik hoef zéker niet (meer) persé weg uit Nederland. Al kan het bijvoorbeeld heel inspirerend werken om op plaatsen te komen waar álle mensen aardig zijn en gul terwijl ze niets hebben, ze kunnen je blik zeker wel verruimen. Maar je kan het óók vinden als je aanbelt bij die schijnbaar sarcastische buurman die een wereld op zich blijkt te zijn en van wie je veel kunt leren als je er maar voor open staat. Het gelukkigst voel ik mij met een ns-kaart, een museumkaart en een fiets en liefst nog wat zonnig weer. Dan hoef ik geen ticket naar Amerika. Er is valt hier in Nederland alleen al aan 1000 levens lang te ontdekken. Of wat ik sinds vorig jaar veel doe: met mijn tweedehands toerfiets (en wat lekker eten voor onderweg) de deur uitgaan en vooral die weggetjes kiezen die je nog nooit bent ingeslagen. Ik heb de mooiste plekjes ontdekt in een straal van 25 km om mijn huis. Bankjes onder eeuwenoude bomen, waterkanten, ontdekpaadjes, bossen, cafeetjes, parken..ik woon hier al mijn hele leven maar ik kende ze niet.

    Like

  3. wiebie74
    5 maart 2015

    Wij gaan meestal 2x per jaar op vakantie en daarnaast vaak nog wat weekendjes weg. Zowel voor ontspanning, maar ook zeker om cultuur te snuiven en om even uit de dagelijkse sleur te breken. Vriendlief heeft een eigen winkel dus thuisblijven, betekent altijd dat we bezig blijven en daarvoor willen we dan juist weg. Maar het liefst een combi van ontspanning, goede gesprekken en cultuur…

    Like

  4. nielshagen
    5 maart 2015

    Dank voor jullie reacties!

    Ik heb zeker niets tegen reizen. Ik vraag mij vooral af ‘waarom’. Ik kan begrijpen dat je op vakantie gaat om rust te zoeken. Dat hangt nauw samen met zelfkennis op doen. Wellicht kan er ‘even tussenuit’ voor zorgen dat je in alle rust na kunt denken/reflecteren op je leven.

    Daarbij kan een andere cultuur heel goed helpen. Door te zien hoe andere mensen leven, dat af te zetten tegenover je eigen leven, kun je nieuwe kennis opdoen. Wat vind je belangrijk, hoe wil je straks thuis je leven oppakken en wat wil je liever laten? Wanneer je vanuit die gedachte reist, is dat een hele waardevolle trip. Maar: zou dat thuis niet kunnen? Per persoon zal dat verschillen. Zoals Wiebie aangeeft, niet iedereen heeft de mogelijkheid om de boel de boel te laten. Dan lijkt er tussenuit gaan juist de enige mogelijkheid om die reflectie te kunnen doen.

    Like

  5. Pingback: Genieten van Amsterdam | Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 5 maart 2015 door in Filosofie, Leven en getagd als , , , , , .
%d bloggers liken dit: