Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Het ontbreken van zeggenschap over informatie is het probleem

Facebook. Het is de grootste vijand voor onze sociale vaardigheden, zo willen tegenstanders ons doen geloven. Voorstanders stellen juist dat het sociale platform nieuwe mogelijkheden biedt om contacten met anderen te leggen. Onzin, volgens tegenstanders. Het ondermijnt iedere vorm van echt sociaal contact. Het kan niet goed zijn. Maar wat is dat dan, echt sociaal contact, vragen voorstanders zich af. Moet dat lichamelijk zijn? En is Facebook het werkelijke probleem? Nee, zo stellen sommige onderzoeken. Facebook geeft ons meer controle over wie wij willen zijn en hoe anderen over ons denken. En dat ligt in lijn met allerlei andere technieken die wij als mens kennen om ons te beschermen tegen gevaren van buitenaf.

Muren

In 2007 is Nederland rond de kerstperiode in alle staten als toenmalig Koningin Beatrix de strijd aangaat tegen egoïsme. Met name de individualisering van de samenleving moet het ontgelden. Sindsdien is er niet veel verandert. We lijken ons meer individualistisch te gedragen, ondanks dat we met een grote groep vrienden ons leven lijken te delen. Via Facebook of Twitter wel te verstaan. Toch is de individualisering niet iets nieuws. In Eavesdropping: an Intimate History laat John L. Locke zien hoe de mens al sinds zijn bestaan richt op zijn individualisering. Eerst door beschutting te zoeken, zodat hij veilig is tegen weer en gevaarlijke diersoorten. Vervolgens door ook zijn eigen soortgenoten buiten te sluiten. Zo ontstaat het begrip privacy, waarvoor een ruimte waarin we ons kunnen terugtrekken noodzakelijk is.

Internet

Die ruimte is oorspronkelijk ons huis. Maar met de komst van nieuwe technieken, is die ruimte niet langer veilig als het om privacy gaat. We doen dit ons zelf aan. Door een computer in huis te halen met internetverbinding maken we binnen de veilige muren connectie met anderen. We laten iets van ons zien wat we altijd binnenshuis hebben gehouden. Onwelgevallige meningen bijvoorbeeld. Wie discussie platformen afstruint leest de meest harteloze kreten van de mens tegenover zijn medemens die hij buiten de veiligheid van zijn eigen muren niet snel zou doen. Hoe verhoudt zich dat met de wens tot privacy? Geven we dat recht niet weg door via internet de buitenwereld te betreden en toe te laten tot de intieme ruimte die we ons zelf verschaften in ons huis?

Techniek

Waarom vinden we al die technieken uit? Dat doen we om ons leven makkelijker te maken. We kunnen de wereld zo naar onze hand zetten. En dat doen we niet alleen met de wereld om ons heen. Waar wij nu onze invloed op uit oefenen is hoe wij ons zelf en hoe anderen ons zien. Dat is waar Facebook een grote bijdrage aan levert. Het biedt ons de mogelijkheid een beeld van ons zelf te creëren waar wij geheel achter staan. Dat zijn niet alleen de leuke dingen. Het is onzin om te stellen dat we Facebook alleen gebruiken om een positief beeld van ons neer te zetten. Ook de vervelende gebeurtenissen die ons overkomen plaatsen we op het medium. Zo laten we anderen weten hoe het met ons gaat, hoe wij over dingen denken en wat ons raakt. Maar, alles op zo’n manier dat wij dat kunnen beheersen. De gelukzalige momenten en ook ons verdriet. Zo proberen we afstand te behouden tot anderen. En dat lukt redelijk. Maar houden we werkelijk alles in eigen hand?

Klikken

Het is onduidelijk wat Facebook over ons verzamelt. Dat de social media site meer verzameld dat wat wij zelf liken, is wel duidelijk. Niet alleen de zaken die we plaatsen of leuk vinden zijn een bron voor meer informatie. Wat Facebook daarnaast analyseert, is waar we op klikken, hoe lang we op sites blijven waar het ons naartoe verwijst en wat wij op die sites doen. En daar hebben we veel minder controle over. Hoe lang je een bepaald filmpje bekijkt hangt af van de inhoud. Een interessante tekst lezen omdat de titel aanspreekt is mogelijk, maar de inhoud kan ook tegenvallen. Clickbait is één van de grootste irritaties op internet. Maar bedrijven verdienen er goed aan door je met allerlei grappige “wetenschappelijke” feiten naar hun site te lokken. De advertenties die zij laten zien, zijn steeds meer toegepast op het profiel dat onder andere Facebook van jou maakt. En dat is nog maar het begin. Ook politieke keuzes, bewegen starten of een revolutie behoren tot de mogelijkheden. Dat allemaal door het analyseren van informatie die wij zelf weggeven.

Probleem

Zo blijft er weinig over dat we tot ons privé domein kunnen rekenen. De muren die we creëerden, slopen we vakkundig weg. Er is niets dat we voor ons zelf kunnen houden. Want hoeveel invloed hebben we op welke informatie er naar buiten komt? Door toestemming te geven aan applicaties tot onze informatie, weten we niet meer wie of wat er toegang heeft tot onze gegevens. Bedrijven krijgen zo een beter inzicht in ons dan dat wij van ons zelf hebben. Wij weten niet wat wij ‘onbewust’ doen, zoals de hoeveelheid filmpjes die we kijken of stukken die we lezen. We geven informatie weg die het meest intieme van ons zelf weergeeft. Informatie die wij niet van ons zelf hebben. Daardoor verandert ons begrip van privacy. Privacy heeft een waarde gekregen anders dan de primaire waarde die we er aan toeschreven. Het biedt ons niet langer de veilige thuishaven binnen onze eigen vier muren. Privacy is een economische waarde die een levendige handel aan jaagt. Een waarde waar wij zelf niets van terugzien.

Oplossing

En daar zit ook een oplossing. Door zeggenschap te krijgen over de informatie die we genereren, kunnen wij meeprofiteren van het werk dat wij zelf verzetten, het creëren van profielen van ons zelf. Ook kunnen we data uitfilteren die we niet beschikbaar willen hebben in het publieke domein. En je kunt zelfs tot de beslissing komen geen data te delen met anderen bedrijven. Maar, de keuze is noodzakelijk. Want als we om privacy geven, moeten we toch tenminste invloed hebben op wat anderen van ons weten?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 10 maart 2015 door in Filosofie, Techniek en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: