Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Intolerantie staat oplossen problemen in de weg

512px-Somali_refugee_boatMeneer! Ik zeg u, als een heel volk zich eeuwenlang specialiseert in het wonen op een stuk grond dat eigenlijk aan de vissen toebehoort, een terrein dat feitelijk niet voor mensen geschapen is, dan moet zo’n volk er op den duur een speciale filosofie op na gaan houden die niets menselijks meer heeft! Een filosofie die uitsluitend op zelfbehoud is gebaseerd. Een wereldbeschouwing die er alleen maar op gericht is het voelen van nattigheid te voorkomen! Hoe kan een dergelijke filosofie algemene geldigheid bezitten? Waar blijven de grote problemen op die manier?

Willem Frederik Hermans, Nooit meer slapen, 1966.

Veertig jaar geleden bekritiseerde Hermans onze cultuur op een wijze die nog steeds actueel is. Na de wederopbouw en ongekende groei die Nederland kende in de periode na de Tweede Wereldoorlog, staan we voor nieuwe problemen.

Gutmensch versus a-moraliteit

Klimaatverandering, een actueel onderwerp waar het beleid van politici vorige week voor de rechter werd gezet. Vluchtelingen, waar politici op dit moment een verhit debat over voeren wat met hen aan te moeten. Nederland voert een voortrekkersrol wat betreft deze problemen. In ieder geval voor wie de Nederlandse media volgt. Nergens is er zoveel onrust en ophef over mondiale problemen. Voor- en tegenstanders schuwen het debat niet. De eerste groep zet zich neer als ‘gutmensch’. De tweede groep als a-moreel. En daar gaat dan de discussie over. We denken niet langer na over oplossingen, blijven steken bij de labels. We benoemen elkaar, zonder naar een uitweg te zoeken om van de problemen af te komen. En Hermans zag dat.

Vluchtelingen

We geven af op de politiek. Maar wat we niet zien, is dat wij zelf die politici van inhoud voorzien. Maatschappelijke discussies volgt men in Den Haag, om deze vervolgens te gebruiken in hun retoriek. Daarmee bedoel ik niet alleen Geert Wilders. Iedere politicus doet er aan mee. Zo is zoeken naar een oplossing, één die rechtvaardig is en zo algemeen geldig, iets dat in ons land niet voorkomt. We willen het oude behouden. In een tijd van economische teruggang iets dat niet zo gemakkelijk is. En als er dan ‘gelukszoekers’ komen die eigen land ontvluchten om in Nederland een nieuw leven op te bouwen, houden wij die liever aan de andere kant van onze dijken. Stel je voor dat ze van onze verdiensten gebruik zouden maken!

Tolerantie

En dat heet dan een tolerant land te zijn. Een land waar iedereen, ongeacht zijn afkomst of gedachten welkom is. Tenminste, zo leerde ik op school. Decennia later moet ik constateren dat dit een leugen is. Een leugen die mij trots maakte Nederlander te zijn. Van die trots is inmiddels weinig over. Ja, ongetwijfeld waren we ooit tolerant. Met name toen het economisch voorspoedig ging. De Gouden Eeuw beleefde zijn hoogtepunt dankzij een tolerante houding naar mensen van buitenaf. Zo ook de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog, waar we mensen uit heel de wereld verwelkomden om mee te helpen het Nederland te maken dat het geworden is. Maar nu, nu het Nederland er eenmaal staat en bedreigd wordt, houden we al onze rijkdom liever voor ons zelf. Een rijkdom die niet zou bestaan zonder al die hulp uit andere landen. Is het dan te veel gevraagd om nu ook eens iets voor een ander te doen?

Hulp

Maar dat doen we toch, zorgen voor anderen? We doen mee in oorlogen en helpen zo mensen een nieuwe democratie op te bouwen. We steunen allerlei goede doelen na verschillende rampen via giro 555. Via ons belastinggeld zetten we allerlei projecten op om mensen zoveel mogelijk in eigen land op te vangen. Voorbeelden die laten zien hoe goed wij ons best doen. Maar het is niet voldoende. Niet om acute problemen op te lossen. Zoals bootvluchtelingen die eigen land ontvluchten om legitieme redenen als het eigen geloof niet kunnen uitoefenen. Of een oorlog die in eigen land woedt. Niet iedereen kan een leven opbouwen zoals hij of zij wenst. Natuurlijk kunnen we dan proberen iets aan het regime te doen. Natuurlijk kunnen we iets om een democratie waar iedereen welkom is te bespoedigen. Maar de huidige situatie is daarmee niet opgelost. En dus moeten we hen helpen. Omdat dat het enige menselijke is om te doen. Kost dat geld? Ongetwijfeld. Gaat dat ten koste van onze welvaart? Misschien. Maar daarmee behouden we wel ons menselijke gezicht. Iets waar Willem Frederik Hermans zich ernstig zorgen over maakte.

Advertenties

2 reacties op “Intolerantie staat oplossen problemen in de weg

  1. Gert
    29 december 2015

    Eindelijk eens een ander geluid dan dat van papegaaien en buikspreekpoppen op het internet en in de media.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 22 april 2015 door in Actualiteit, Filosofie en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: