Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Je moeder wassen is een plicht

Afhankelijk“Naar verpleeghuis? Dan liever sterven.” Met die kop luidde Trouw afgelopen zaterdag het weekend in. Onderzoeker Els van Wijngaarden onderzocht waarom ouderen hun leven als voltooid zien en daarom het recht op euthanasie eisen. “Ze voelen zich eigenlijk vooral eenzaam en overbodig, en zijn bang om afhankelijk te worden,” zo luidt haar conclusie. “De term ‘voltooid leven’ schetst een te rooskleurig beeld.” Het maatschappelijk probleem waar we voor staan is hoe wij met ouderen in onze samenleving omgaan. Ze ‘opruimen’ voordat ze in een ‘sterfhuis’ terecht komen is geen juiste oplossing. Maar wat moeten we dan wel met deze groeiende groep ouderen aan die zich niet langer thuis voelt in deze samenleving?

Technologie

Meer en meer zijn we als mens het tegenovergestelde, onafhankelijk van anderen. Technologie helpt ons in heel veel gevallen. Moesten we vroeger nog de weg vragen als we verkeerd waren gereden, tegenwoordig brengt een app of TomTom ons op het juiste pad. Hoe laat en op welk spoor de trein aan komt, is met enkele toetsen op je telefoon eenvoudig op te vragen. En in de winkel zijn we niet langer afhankelijk van de snelheid van het kassameisje, maar scannen we onze artikelen zelf. Technologie is een zegen voor de mensheid. Maar daarbij leren we niet langer het vermogen dat we soms ook afhankelijk zijn van anderen.

Taboe

Er ontstaat zo een taboe op het afhankelijk zijn van andere mensen. We hebben moeite om de weg te vragen, of vinden het vreemd als iemand met die vraag bij ons komt. Wie op het station staat, heeft veel moeite om iemand te vinden die open staat voor vragen met betrekking tot de trein. Iedereen is in zijn eigen gedachten of telefoon verzonken. En als de technologie ons in de steek laat, staan we te zuchten en te kreunen vanwege een lange rij bij die ene kassa die open is. Afhankelijk zijn van anderen en dat toegeven is erg lastig. We leren immers al jaren dat afhankelijk zijn een zonde is.

Afhankelijkheid

Ga maar na. Mensen die ‘genieten’ van een bijstandsuitkering zouden dat niet ‘verdienen’. Ze zijn ‘lui’, ‘teren’ op de zak van anderen en hebben vervolgens wel de nieuwste BMW voor de deur. Of wat te denken van asielzoekers. Huis en haard verlaten zij, ondanks dat ze een ‘prachtig’ leven hebben zonder eten, zonder water, een seksuele voorkeur voor hetzelfde geslacht, in oorlogsgebied of als tegenstander van het politieke beleid in eigen land. Zij ‘eisen’ hier bij aankomst direct een woning en een pak met geld om het prachtige leven dat ze hadden te promoveren naar hemel op aarde. En wij maar hard werken met z’n allen, om al die uitgaven die onze regering maakt te kunnen bekostigen. Nee, afhankelijk zijn van anderen doe je niet. Dat is maar lastig en benauwd ons in onze eigen onafhankelijkheid. Maar zijn wij wel zo onafhankelijk als we denken?

Geschiedenis

Nee, natuurlijk. We zijn altijd afhankelijk van anderen. Alle technologische innovaties van de afgelopen jaren zouden niet mogelijk zijn als er geen mensen waren die deze bedachten en maakten. Zonder de huidige instituties, regelgeving en economie hadden we de baan die we nu hebben helemaal niet gehad. Je eigen talent of doorzettingsvermogen? Hartstikke leuk. Maar zonder de inrichting van deze samenleving zou je niets hebben aan een perfecte balbehandeling of het goed kunnen managen van mensen. Waarschijnlijk had je hier niet eens geweest, omdat allerlei keuzes anders gemaakt zouden zijn door je verre familie. We zijn afhankelijk van anderen. Dat moeten we leren nu we het niet langer durven te zijn.

Wederkerigheid

Want dat we ooit afhankelijk van anderen worden, dat kunnen we vanaf onze geboorte aan zien komen. De mens sterft. En meestal doet hij dat niet plotseling, maar nadat hij een tijd afhankelijk is geweest. Vrijwel ieder mens heeft, voordat hij sterft, zorg nodig. Net als zorg die we nodig hebben na onze geboorte. En daar ontstaat een wederkerigheid. Onze ouders zorgen er voor dat we onafhankelijk worden. Behoren wij er dan niet te zijn wanneer zij hun onafhankelijkheid verliezen? Is het erg om een ‘last’ te zijn voor je opgegroeide kinderen? Of zijn we daar al bezig afhankelijkheid te framen? Moeten we afhankelijkheid niet als een last zien, maar iets dat bij het leven hoort. Iets waar je in een later stadium van je leven verantwoordelijkheid voor dient te dragen. Je ouders en al die ouderen die ons leven mogelijk maakten, bijstaan en hulp verlenen die zij nodig hebben. Bestaat er niet de morele plicht daarin te voorzien? En kunnen we daardoor niet inzien, dat afhankelijk zijn op latere leeftijd, helemaal zo erg niet is?

Advertenties

5 reacties op “Je moeder wassen is een plicht

  1. Susan
    14 mei 2015

    Ik vind het een mooi artikel om over na te denken, juist omdat mijn oma op het moment veel zorg nodig heeft en sinds de zomer in een aanleunwoning woont waar ze nu ook zorg krijgt van anderen dan haar familie. Ben het er mee eens dat ouderen van hun familie mogen verwachten dat er zorg terug komt. Maar wat als er geen familie (meer) is of als de zorg te duur wordt en familie ook druktes kent met werk en omstandigheden. Ik denk dat er in de zorg zelf wat dat betreft ook nog veel te behalen valt.

    Liked by 1 persoon

    • nielshagen
      14 mei 2015

      Er zal altijd een vangnet moeten zijn voor mensen zonder familie, of familie die werkelijk geen mogelijkheden heeft (daarbij, ook mensen die zelf willen betalen voor zorg, prima!). Drukte zou in mijn ogen geen reden moeten zijn. Werkgevers moeten ruimte aan werknemers geven om dat op te kunnen lossen. Daar is onze wetgeving/regelgeving nu niet op ingericht. Het lijkt erop dat onze regering graag die participatiegraad op de samenleving afschuift, zonder daar daadwerkelijk de mogelijkheden voor te bieden. Dan werkt zo’n mooie term natuurlijk niet!

      Liked by 1 persoon

  2. Sabine
    14 mei 2015

    Inderdaad een goed stuk om over na te denken. Ik heb tijdens mijn studententijd jaren in een verpleeghuis gewerkt. Nu is de situatie met ouderen best erg, maar toen vond ik het ook al heel erg dat ondanks vele familie, die bijna nooit langs kwamen. Ik denk dat de situatie in NL ook iets cultureels is. Hier in Colombia zijn er geen verpleeghuizen. En maar weinig huizen voor ouderen. Hier is het normaal dat je zelf voor je ouders zorgt. Maar als er geen familie is dan hebben ze ook hier een probleem. In Nederland vind ik het heel triest hoe er met hulpbehoevenden om wordt gegaan. Mensen die jarenlang hard hebben gewerkt en hebben geholpen Nederland op te bouwen worden nu aan hun lot overgelaten. Ik hoop echt dat de regering dat eens gaat inzien.

    Like

  3. Wildcard
    15 mei 2015

    Ik denk dat m’n eigen moeder ook zo zou reageren over een verpleeghuis en ergens is dat begrijpelijk. Ik zou het zelf niet over mijn hart krijgen om ze daar naartoe te sturen.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 14 mei 2015 door in Actualiteit, Filosofie, Leven en getagd als , , , , .
%d bloggers liken dit: