Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Hoe Mercier met een kleine anekdote zijn eigen boek samenvat

BaggioVier of vijf zinnen. Zoveel ruimte besteedt Pascal Mercier, een pseudoniem van de filosoof Peter Bieri, aan Roberto Baggio in zijn roman Perlmann’s zwijgen. Baggio, de begenadigde spits van onder andere beide grote voetbalclubs uit Milaan en natuurlijk die uit Turijn en Florence. Baggio, die bekend stond om zijn geweldige vrije trappen. Baggio, de man die we vooral herinneren als de man die in 1994 de beslissende penalty mistte in de WK finale van 1994 tegen Brazilië. Wie niet beter weet, denkt dat het gebruik van Baggio een toevalligheid is. Een leuke anekdote om het tijdsbeeld van het verhaal te kunnen bepalen. Wie het verhaal van de voetballer kent, ziet echter gelijkenissen tussen hem en de hoofdpersoon Philipp Perlmann. Een gelijkenis die in geen enkele recensie te vinden is. Een gemiste kans.

Perlmann’s zwijgen

Zoals de titel al aangeeft, gaat het boek over Perlmann. Philipp Perlmann. Als hoogleraar krijgt hij de mogelijkheid een seminar te organiseren met de grootste wetenschappers in zijn vakgebied, de linguïstiek. Perlmann neemt de opdracht graag aan. Hij heeft echter een probleem. Al jaren weet hij niets nieuws te publiceren. Dat, terwijl zijn collega’s hun werk steeds verder ontwikkelen. Voorafgaand aan de weken die Perlmann en zijn collega’s zich zullen afzonderen om met elkaar hun werk te bespreken om nieuwe ideeën op te doen zegt één van de wetenschappers af. Helaas, maar zo blijkt later, ook een kans voor Perlmann. Omdat deze wetenschapper een onbekende in het vakgebied is, zonder enige publicatie en alleen werkzaam in een Rusland dat nog altijd afgesloten is van de wetenschappelijke wereld, besluit hij één van zijn teksten te gebruiken om te bespreken. Plagiaat. Hij vertaalt de tekst, laat hem uitdelen en bereidt zich voor op zijn lezing. Tot een bericht hem bereikt. De Russische wetenschapper komt alsnog. De wereld van Perlmann stort in.

Thema’s

Natuurlijk gaat het in het boek niet zozeer om het verhaal. Het zijn de thema’s die een belangrijke rol spelen. Het gaat om de vragen die het boek opwerpt. Linguïstische vragen als wat is de invloed van taal op herinneringen? kun je herinneringen beïnvloeden? En kun je herinneringen zelfs toe-eigenen? Daarnaast staan vooral filosofische vragen centraal. Wat is het om een individu te zijn, hoe koppel je dat aan vrijheid, maar ook vragen naar eenzaamheid, wanhoop en genialiteit worden opgeworpen. Verwacht geen nauwgezet onderzoek, maar vooral een uitgebreide uitweiding over deze thema’s en hoe ze invloed uitoefenen op het menselijk leven.

WK 1994

Vier of vijf zinnen dus. Zoveel besteedt Mercier aan Baggio. Maar in het verhaal achter deze man hebben al die filosofische thema’s die Mercier aanraakt hun plek. 1994, Italië behaalt de WK finale in de Verenigde Staten. Daarin neemt het het op tegen Brazilië, het land dat in de halve finale Nederland uitschakelde. Tijdens de wedstrijd wordt er niet gescoord. Er volgen Penalty’s. Goed ingeschoten door de Brazilianen. Minder door de Italianen. De laatste mag Baggio nemen. Hij mist. Italië wordt tweede en Baggio neemt in alle eenzaamheid de wanhoop van een natie op zijn rug. Het is zo’n beetje het einde van zijn grootse carriere. Hij noemt het zelf het slechtste moment in zijn carrière, welke hem nog jaren achtervolgden. Dat is te zien in de jaren na het WK. Ondanks enkele kleine successen heeft hij last van hardnekkige blessures en moet hij veel bankzitten.

WK 1998

Baggio verhuist van een grote topploeg naar het kleinere Bologna om zich zo in de kijker te spelen voor het WK van 1998 in Frankrijk. Dat lukt. Baggio mag mee en krijgt zelfs speeltijd. Hij doet het goed, helpt Italië op voorsprong komen met een assist in de eerste wedstrijd en heel even gloort er weer wat hoop. Tot de tegenstander de achterstand ombuigt tot een voorsprong, nota bene het kleine voetballand Chili. Een desastreuze nederlaag leidt, tot dat een voorzet van Baggio in de allerlaatste minuten in het penaltygebied met de hand wordt geraakt. Penalty. Niemand aarzelt. Om met zijn verleden af te rekenen moet Baggio hem zelf nemen. Baggio beseft dat direct bij het fluitsignaal van de scheidsrechter. De herinnering van de verloren WK finale komt naar boven. Als toch maar niet weer. Maar nee, Baggio scoort de late gelijkmaker en bevrijdt zo zichzelf van de enorme last die hij zichzelf na de verloren WK finale in 1994 had opgelegd.

Perlmann

Baggio en Perlmann, het zijn beide mannen die hun carrière in een slop zien geraken. Bovendien kunnen ze met niemand over hun problemen praten. Ze dragen hun wanhoop in eenzaamheid. Wat heeft dat voor invloed op je identiteit en gedrag? Mercier onderzoekt het aan de hand van bizarre gedachten die bij de hoofdpersoon opkomen. Iets dat ongetwijfeld ook bij Baggio gespeeld moet hebben, na die verloren WK finale. Het is knap dat om die kleine anekdote, Mercier een hele roman heeft weten te bouwen. Het is jammer dat recensies daar niet op in gaan. Maar dat betekent ook dat als je geen voetbalkenner bent, het verhaal fier overeind blijft staan. Een knappe prestatie!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 15 juli 2015 door in Boek, Filosofie, Sport en getagd als , , , , , , , .
%d bloggers liken dit: