Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Verveling leidt tot verslaving

De vreemdste redenering die ik ooit las in een wetenschappelijk artikel? Dat een bepaalde structuur in je genen verantwoordelijk is voor de verslaving aan roken. Mensen die geneigd zijn te gaan roken, hebben een andere gen-structuur dan mensen die deze neiging niet hebben. Roken is daarom geen keuze, maar een lichaamseigen wil waar je niet zoveel aan kunt doen. Ziektes als longkanker zijn daarom niet je eigen schuld, maar de schuld van het lichaam waar je in geboren bent. Dat klinkt vreemd. Maar waarom? Want als dit wetenschappelijk aan is getoond, zal het toch wel zo zijn? Of vertelt zo’n natuurwetenschappelijke verklaring, ook al is die juist, niet het hele verhaal?

Intentionele houding

Voor veel verklaringen geldt dat de natuurwetenschappelijke geen begrip brengt. Wie het antwoord geeft op de vraag waarom hij rookt “dat komt vanwege zijn genen” wordt raar aangekeken. We willen juist zijn intenties weten. Iets in de trant van “omdat ik het lekker vindt” in plaats van een verwijzing naar zijn lichaam. In een beroemd werk noemt filosoof Daniel Dennett dit de intentionele houding (in een werk voorzien van één van de mooiste inleidingen ooit geschreven). Met deze houding kunnen we dingen verklaren die de biologie of het ontwerp van iets onduidelijk maken. Een verklaring waarom ons hart bloed rondpompt of waarom een auto nodig nodig heeft is met deze twee houdingen uit te leggen. Een intentionele houding zou in beide gevallen tot nonsens leiden (omdat het hart wil blijven pompen, omdat de auto benzine lekker vindt?). En andersom geldt hetzelfde. Wanneer we een verklaring zoeken voor een verslaving als roken, is het vreemd om naar de genen te wijzen, of hoe iemand in elkaar steekt. Gelukkig doen niet alle wetenschappers op zo’n manier onderzoek om een verklaring voor de verslavende werking van middelen te vinden.

Muizen

Een onderzoek onder muizen in hoeverre zij verslavingsgevoelig zijn, gaat uit van de intentionele houding. In plaats van een verklaring in de genen te zoeken, kijken wetenschappers naar het gedrag van de beestjes onder verschillende omstandigheden. Een groep muizen kreeg in hun kooi allerlei mogelijkheden om zich uit te leven. Ze werden uitgedaagd iets te doen. De andere groep had helemaal niets. Vervolgens werden beiden groepen geïnjecteerd met een drug. Wat bleek? De eerste groep die uitdagingen te over had, kreeg geen verslavingsverschijnselen. De groep die niets te doen had, raakte verveeld en kreeg de verschijnselen wel. De conclusie: verslaving onder muizen is in hoge mate afhankelijk van een uitdagende omgeving. Ontbreekt deze, dan zijn de muizen eerder geneigd verslaafd te raken aan het één of ander.

Mens

Zo’n conclusie valt beter te begrijpen. Je kunt deze namelijk toepassen op de mens. Wanneer het deze ontbreekt aan voldoende uitdaging, raakt hij verveeld. Om de verveling tegen te gaan kan hij uitdagingen zoeken. Zijn die echter niet voorhanden, dan kan hij zich nog altijd terugtrekken uit de realiteit. Zie daar, zo ontstaat de zucht naar sigaretten, alcohol en drugs. Een situatie die zich in ieder mensenleven voor kan doen, niet alleen voor die mensen die daadwerkelijk geen uitdagende omgeving kennen. Mensen zonder werk, mensen die iets tegen hun zin in doen maar ook mensen die te slim zijn of niet weten wat ze met de wereld aan moeten. Wanneer je niet weet wat je moet doen, kun je je maar beter een uitvlucht zoeken uit de pijnlijk en teleurstellende wereld.

Interessant

Dat geeft inzicht voor hoe we met onze omgeving en de taken die we van mensen geven om dienen te gaan. Maak van de openbare ruimte een speelplaats voor volwassenen. Zorg voor een inspirerende werkomgeving.  Houdt lesruimtes op scholen uitdagend. Net als het werk dat we mensen laten doen. Doen we dat niet, dan kunnen sommige mensen van ons diep in de put raken. Met allerlei verslavingen als gevolg. Waardoor ze minder productief zijn of misschien zelfs voor overlast zorgen. Iets dat we koste wat het kost willen voorkomen. Het geld dat we in de oplossingen stoppen voor al die problemen, kunnen we beter aan andere zaken besteden.

Advertenties

Eén reactie op “Verveling leidt tot verslaving

  1. Veelschrijver
    30 juli 2015

    Kan je volledig volgen in je goed artikel. Na een hele loopbaan te hebben gewerkt en gerookt, ben ik nog geen enkel moment van verveling of goesting naar een sigaartje tegengekomen.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 30 juli 2015 door in Wetenschap en getagd als , , , , .
%d bloggers liken dit: