Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

De nieuwe Messias – Over Cruijff, Leiderschap en Autoriteit

cruijff

Fotocollectie Anefo, ‘Johan Cruijff scoort

Wie het Nederlands voetbal volgt, kan niet om de affaire Cruijff-Ajax heen. Enige jaren geleden startte de eerste een revolutie, waarbij het opleiden van nieuwe talenten het uitgangspunt werd. Cruijffs plan werd met veel bombarie geïnitieerd, waarna Wim Jonk als Cruijff-adept de leiding nam over de opleiding. Vijf jaar later ontploft het binnen Ajax kringen. Het plan heeft onvoldoende voortgang, talenten krijgen weinig kans om door te stromen en Jonk verlaat Ajax. Hoe kan dat gebeuren in een team van beleidsbepalers die elkaar allemaal kennen van het voetbalveld?

Leiderschap

Wie wat wil begrijpen van de ontstane situatie, kan veel leren door naar het leiderschap van diverse mensen te kijken. En dan met name dat van Johan Cruijff. Sinds zijn aantreden bij Ajax begin jaren 70 is hij de leider waar iedereen naar opkijkt. Op het veld, en later ook aan de zijlijn, is de visie die hij heeft bij alle partijen helder. Aan de hand van Cruijff viert Ajax diverse successen. Later doen ook onder andere Feyenoord en Barcelona dat. Cruijff doet voor, men volgt, en kan aan het eind van ieder seizoen een prijs omhoog houden. Hoe krijgt één man dat allemaal voor elkaar?

Voordoen

Cruijffs leiderschap bestaat in die jaren voornamelijk uit voordoen. Hij toont zijn medespelers, collega’s en bestuur hoe het spelletje gespeeld wordt. Aan de hand van zijn voorbeelden leren spelers het Cruijff-spel, aanvallend voetbal via de vleugels, spelen. Cruijff wordt om die reden dan ook de Messias genoemd. Net als Jezus laat hij zien hoe je moet handelen om het goede te doen. Voor Jezus was dat op het gebied van de moraal. Voor Cruijff het voetbal. En net als het voor Jezus primair niet het doel is om wat je met je handelen ‘wint’, daarbij gaat het bij Cruijff niet primair om de eindstand, maar om het vertoonde spel. Iets dat later weerklinkt in zijn woorden, wanneer hij kritiek uit op het spel van Ajax. Misschien wel vier keer achter elkaar kampioen, maar dan wel op een manier die het bekijken nauwelijks waard is. Het publiek in de ArenA kan dat beamen. Is er iemand die een volledig seizoen iedere wedstrijd heeft uitgekeken?

Mis

Toch lijkt men nauwelijks naar Cruijff te luisteren. Zo blijkt uit het opstappen van Wim Jonk en het terugtrekken van de grootmeester zelf. Hoewel zijn ideeën zo nu en dan terug zijn te zien in het spel van Ajax, kunnen we constateren dat er naast de vele talenten nog steeds spelers gekocht worden die het niveau onvoldoende aankunnen. Die spelers zitten nieuw talent in de weg. Cruijff waarschuwt hier meerdere malen voor en zoekt met name de pers op om zijn ideeën te ventileren. Daar gaat het dan ook fout. Vanaf zijn ivoren toren denkt Cruijff te kunnen vertellen hoe het moet. Op opleidingscentrum De Toekomst wordt hij echter nooit gespot. Cruijffs leiderschap bestaat niet langer uit voordoen, maar het voorschrijven van de regels. En daar gaat het mis.

Voorschrijven

Het voorschrijven hoe dingen moeten is namelijk niet meer van deze tijd. En misschien is dat het wel nooit geweest. Waarom immers heeft Jezus nooit zelf opgeschreven hoe je volgens hem moet leven? Waarom toonde hij die zaken alleen? Het is precies waar leiderschap om draait: blijven voordoen, uitleggen waarom het de juiste manier is en zo anderen laten inzien dat die manier de beste is om je doel te bereiken. Een goed en gelukkig leven in het hiernamaals, of een geslaagd seizoen in het voetbal. Cruijff moet de wet niet willen voorschrijven. Hij moet het laten zien. Laat hem op het veld staan, of bepaalde trainers coachen, of via het bestuur zijn kennis delen, in plaats van hele epistels in de krant schrijven over hoe het bij Ajax zou moeten.

Autoriteit

Waar Cruijff de mist in gaat, is dat hij zijn autoriteit dwangmatig wil laten gelden. En dat werkt niet. Of in ieder geval niet meer. In Nederland hebben we een broertje dood aan het op die manier laten gelden van je kennis. Veel liever zien wij iemand die ons het hoe en het waarom toont. En misschien heeft Cruijff dat ook wel door. Nog één keer stelt hij zich  beschikbaar om bij Ajax binnen te stappen. Als erelid, wanneer de huidige bestuursraad opstapt. De oud-voetballer en coach lijkt zijn verantwoordelijkheid te willen nemen. Wordt hij zo de nieuwe Messias bij Ajax?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 14 december 2015 door in Sport en getagd als , , , , .
%d bloggers liken dit: