Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Uit de kast

Dood

E-DinaPhotoArt, ‘Walking on heaven‘.

Het irriteert mij al een tijdje. Al die mensen die god, Allah, JHWH enzovoorts ontkennen. Ten eerste omdat het zorgt voor een heleboel problemen tussen mensen. We begrijpen elkaar niet wanneer we heftig voor of tegen discussiëren. Ten tweede omdat het ontkennen van god of één van de andere geloofsovertuigingen gewoonweg niet kan. Je kunt het bestaan van god niet ontkennen. Voor wie het nog niet wist. Ja, ook ik geloof in god.

Harry Potter

Natuurlijk niet op een manier zoals een groep gelovigen dat doet. Dat er ergens boven aarde of ons universum een machtige kracht is die alles voorbestemd heeft. Het ontstaan van alles kunnen we niet toewijzen aan één of andere demon die we met de naam god duiden. Die hogere kracht bestaat niet. Toch betekent dat niet dat er ook geen god is. God bestaat net zozeer als dat Harry Potter een personage in de boeken van J.K. Rowling is. God bestaat net zo goed als de morele theorieën van Imanuel Kant, Jeremy Bentham, Aristoteles en Plato. In die zin bestaat god dus wel degelijk. Hij bestaat in onze literatuur. En daar hebben wij mee te dealen.

Religie

Ik zie het geloof in god dan ook als geloof in een morele theorie. Het helpt je als mens op een bepaalde manier je leven in te vullen. Nu heeft het christelijke geloof een behoorlijk grote stempel op ons hele westerse denken en handelen gedrukt. Zonder het geloof in de christelijke morele theorie hadden wij nooit zo’n mooie beschaving opgebouwd. Religie als theorie is per definitie iets goeds. Het is jammer dat wij mensen falen en daardoor de theorie in grote lijnen nooit weten te volgen. Dat we de christelijke theorie over hoe te leven hebben los gelaten is wel duidelijk. Zoals Dostjojevski en Nietzsche zo mooi schreven: zonder het bestaan van god is alles toegestaan. Een probleem van onze beschaving waar we nog steeds mee dealen.

Moraal

Dostojevski en Nietzsche leefden in een wereld waarin het geloof in god steeds minder werd. En hoewel beiden dat op een verschillende manier interpreteerden, zagen zij beide het gevaar. Wanneer er geen leidende morele theorie is, wat moet er dan van de mens terecht komen? Dostojevski greep daarom terug op het orthodoxe geloof. Meer persoonlijk, zonder de machtige kerk die wel even vertelt hoe het leven geleid dient te worden. Nietzsche zocht het in een persoonlijke moraal, waarbij ieder bevrijdt van god zijn eigen leefregels zou moeten bepalen. Tot de mens daar rijp toe was, zou hij echter dwalen. Kenmerkend voor de tijd waarin wij nu leven. We hebben niet echt een idee wat we behoren te doen. We zijn vooral kritisch naar anderen. Vertellen elkaar hoe het niet moet. Maar hoe dan wel, daar is geen echte mening over. En dat zal nog wel even voortduren. Moraal doe je namelijk niet zomaar op. Dat doe je aan de hand van voorbeelden. Mensen die je inspireren zelf na te denken over je doen en laten. En laten die er nou niet echt zijn.

Geloof

Want als we het over voorbeelden hebben, dan is god, religie, nog steeds hetgeen dat dat het voortreffelijkst doet. Hoewel er heel wat morele theorieën naast het christendom of de islam zijn ontstaan, hebben zij nooit de leidende rol van de diverse religies over kunnen nemen. Puur omdat ze nauwelijks verkondigd worden. Niet op school, niet in publieke debatten. Natuurlijk is er de politiek. Maar de politiek is al jaren verstoten van een ideologisch verhaal over hoe we met z’n allen moeten leven. Iets wat in tijden waarin dat leven onder druk lijkt te staan, juist hard nodig lijkt te zijn.

Terugkeer

Nu wil ik niet betogen dat we terug moeten keren naar het christelijk geloof. Dat we van daaruit onze waarden opnieuw moeten zien uit te vinden. Om vervolgens duidelijk voor ogen te hebben hoe we met z’n allen willen leven. Wel kan het accepteren van allerlei religies een startpunt zijn van waaruit we weer eens een discussie kunnen voeren. Hoe willen we leven met al die mensen? Mensen die allemaal een ander idee hebben over hoe het juiste leven te leiden. Want dat we samen moeten leven, is een ding dat zeker is. Alleen redden we het zeker niet. Is het daarom niet verstandig op zoek te gaan naar een gelijke basis? Een basis van waaruit we vervolgens allemaal zelf vorm kunnen geven. Op zoek naar het goede leven.

Advertenties

Eén reactie op “Uit de kast

  1. Gert
    1 maart 2016

    Laten we eerst maar eens MENS worden, dan zien we andere mensen ook als mens, en niet meer in hokjes denken.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 28 februari 2016 door in Filosofie, Uncategorized en getagd als , , , , , , , , .
%d bloggers liken dit: