Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

De lezer schenkt leven aan het boek

Stephen King

OscarOliva-OA, ‘Stephen King

Boekbesprekingen met de auteur van een boek. Die begrijp ik niet. Toch zijn zulke evenementen niet meer weg te denken in de literaire wereld. Literair tijdschrift Das Mag houdt maandelijks zo’n bespreking met één of meerdere auteurs. Ook buiten Nederland zijn die een groot succes. Maar waarom zou de bespreking van een boek zoveel interessanter worden wanneer daar de auteur bij is? Gaat het niet om de ervaring van de lezer? Is de mening van de auteur niet ondergeschikt? Wat kan deze nog meer bijdragen naast het geschreven epistel? Niets natuurlijk. Toch?

King

Vaak doen mensen alsof een boek schrijven iets magisch is. Helemaal uit het blote hoofd verzonnen. Ver weg verwijderd van de bewoonde wereld. De auteur in zijn wit ivoren toren. Ik heb een hekel aan auteurs die op die wijze hun lijdensweg naar een boek beschrijven. Er is helemaal niets mythisch aan het schrijversvak. Ik verwijs graag naar Stephen King, hoe hij zijn manier van schrijven uitlegt. Bijvoorbeeld in De donkere toren 4.5: De wind door het sleutelgat. In zijn voorwoord schrijft hij: “Voor mijzelf was het fijn te ontdekken dat mijn oude vrienden toch nog iets te zeggen hadden. Het was een geweldig geschenk hen terug te vinden, jaren nadat ik dacht dat hun verhalen waren verteld.” King verzint zijn personages niet. Zij komen bij hem langs. In zijn hoofd. En vertellen hun verhaal. Dat hij vervolgens opschrijft. Iedereen die kan luisteren en kijken, kan een verhaal vertellen en een boek schrijven. Het schrijversvak is niet zo interessant. De auteur al helemaal niet.

Barthes

Die gedachte sluit aan bij wat men de afgelopen decennia in de literatuurwetenschappen doet. In plaats van hermeneutisch te werk en onderzoeken wat de schrijver met zijn epistels bedoelde, in welke traditie hij zich bevindt en hoe deze te duiden zijn, is men onderzoek gaan doen naar hoe lezers een boek lezen. Er zijn zoveel meer interpretaties van een verhaal dan het ene van de schrijver. Het boek gaat pas werkelijk leven wanneer het gelezen wordt. De auteur is, aldus Roland Barthes, dood. Vragen waar het dan wel om gaat? Wat drijft een lezer een boek van een bepaalde auteur te kiezen? Welke thema’s spreekt hem aan? Zijn de gevoelde emoties tijdens het lezen ook waar te nemen in de hersenen? Bij die gedachtes en vragen lijkt King zich zonder meer aan te sluiten.

Das Mag

Maar wat drijft Das Mag dan om lezer en auteur bij elkaar te brengen? Wat leert de lezer van gesprekken met de auteur? En andersom, wat zit er in de gesprekken dat een auteur kan helpen? Is het alleen maar meevaren op diens populariteit? Een marketingtruc waarbij de auteur zijn ‘goddelijke’ status van schepper weer terug verkrijgt? Eén waar geld te verdienen valt nu je het als schrijver steeds minder van je boekenverkoop moet hebben? Of zijn er ook meer nobele doelen die voor de auteur in het verschiet liggen?

Schrijver als lezer

Is het voor de schrijver misschien interessant zijn eigen verhalen in een nieuw daglicht te zien? Het nieuwe daglicht dat ontstaat wanneer lezers, met andere interpretaties, de verhalen lezen? Die gedachte komt bij mij naar boven nu ik de serie ‘De lezende schrijver‘ volg. Natuurlijk zit een schrijver niet op een hoge troon afgesloten van de buitenwereld. Hij leest. En van daaruit vertrekt hij, ontdekt nieuwe personages, hoort hun verhalen en schrijft deze op. Zo gebeurt dat ook met de ervaringen die hij meemaakt, de mensen die hij ontmoet. Alles is inspiratie. En wat is er mooier om je eigen verhaal opnieuw te lezen met interpretaties van andere lezers? Interpretaties die jouw verhaal een andere wending geven. Waardoor jij weer nieuwe ideeën op kan doen. Dat, zo lijkt me, is het idee om auteur en lezer bij elkaar te brengen. Of dat ook werkt? Geen idee. Ik ben, noch als lezer, noch als auteur, ooit op zo’n bijeenkomst geweest. Maar vanuit de blogwereld weet ik: zowel schrijver als lezer inspireren elkaar iedere dag. Waarschijnlijk is dat in de offline wereld niet heel anders.

Advertenties

3 reacties op “De lezer schenkt leven aan het boek

  1. Roos
    30 maart 2016

    Alles is interpretatie. De schrijver geeft de lezer een verhaal, maar wat het verhaal betekent… Daar komt men pas achter als men daadwerkelijk begint te lezen.

    Liked by 1 persoon

    • nielshagen
      30 maart 2016

      De betekenis zit niet ‘in’ het verhaal, maar in de lezer. Twee verschillende mensen lezen twee verschillende verhalen. Niemand leest hetzelfde boek dan ook hetzelfde. Dat maakt het praten over boeken juist zo leuk. Iedereen haalt er iets anders, persoonlijks, uit. Iets dat vaak weer wat zegt over de lezer 😉

      Liked by 1 persoon

      • Roos
        30 maart 2016

        Dat is ook wat ik bedoelde. 🙂 ‘Interpretatie’ is een mooi verschijnsel. En klopt, het bespreken van boeken is juist leuk doordat iedereen er iets anders uit haalt. 🙂

        Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 30 maart 2016 door in Filosofie en getagd als , , , , , , .
%d bloggers liken dit: