Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Meer referenda, alstublieft!

ReferendumDirect na de negatieve uitslag reageerden de jonge VVD’ers verzameld binnen de JOVD uitermate teleurgesteld: we moeten af van de referendumwet. Aanleiding is de behaalde kiesdrempel en de daarbij horende uitslag. Nederland moet het associatieverdrag met Oekraïne niet ondertekenen. De JOVD toont zich op de manier een slechte verliezer. Een wet afschaffen omdat die een keer ongunstig uitvalt is als het afschaffen van onderzoek naar dodelijke ziektes dat maar niet wil vlotten. Dat doe je niet. Wat je wel doet? De moed bij elkaar schrapen, je verlies accepteren en het opnieuw proberen. En dat kan, ook met deze uitslag. Het gaat er om hoe je de uitslag interpreteert.

Interpretatie

Wat het referendum voor elkaar heeft gekregen is verschillende groepen in twee kampen weten te krijgen. Het is zwart, of het is wit. Wat onderzoek echter uitwijst is dat er heel verschillende redenen om voor, tegen, blanco of zelfs niet te stemmen. Daarom kun je niet zomaar stellen dat we het verdrag de prullenbak in moeten gooien. Wat politieke partijen moeten doen is met elkaar in debat gaan. Over welke punten zijn we het wel eens? Wat dient er geschrapt te worden? Moeten we nog ergens meer controle inbouwen? Of is er zelfs nog uitruil mogelijk om op geheel andere vlakken een partij tegemoet te komen waardoor die toch akkoord gaat met het gehele verdrag? Zo werkt politiek. Daarnaast moeten alle partijen zich afvragen of het referendum in deze vorm wel de juiste is.

Referendumwet

Allereerst de vraag of het verstandig is om een kiesdrempel in te bouwen. Al vanaf het begin melden critici dat dit tot problemen kan leiden. Met name voor wie voor ingevoerde wetgeving is. Die persoon heeft namelijk door die drempel twee keuzes: stemmen of niet stemmen. Door zoveel mogelijk stemmen binnen te halen voor het ja-kamp is de kans groter dat een wet ook doorgevoerd wordt. Het ja-kamp heeft echter een tweede mogelijkheid. Niet komen, en zo te trachten de kiesdrempel niet te behalen, waardoor de politiek niets met het referendum moet. Iets wat mensen doen en waar enkele partijen zich zelfs hard voor maakten. Mensen volgen het op. Gevolg: een minder groot deel van de ja-stemmers heeft daadwerkelijk gestemd. Ook het moment van houden van het referendum kan op kritiek rekenen. Waarom doen we dit niet eerder in het proces van de besluitvorming? Op die manier kunnen politieke partijen de mening van hun achterban checken, bijschaven en meenemen in de uiteindelijke stemming over de wet. Het helpt bovendien de politiek zich juist opstellen ten opzichte van het referendum.

Politiek

Want daar lijkt het ook niet helemaal snor te zitten. Welke partijen hebben hun achterban, of Nederland in zijn geheel, goed en duidelijk geïnformeerd over waar we nu precies over stemmen? Waar zijn de debatten gebleven zoals bij Europese, nationale, provinciale en lokale verkiezingen? Wie zijn er de inhoud ingedoken, hebben ons uitgelegd wat er in het verdrag staat? Zijn er partijen geweest die kritisch naar elkaar keken en elkaars onzin aan banden durfden te leggen? Door meer referenda en meer publiek debat te hebben kan de politiek haar burgers beter bij besluitvorming betrekken. Wanneer dit op het juiste moment gebeurt, voor het aannemen of verwerpen van een wet, voelt die burger zich ook meer betrokken bij het proces. Voor de eventuele doorgang van wetgeving is dan ook meer begrip. Nu krijgt de politiek het tegenovergestelde voor elkaar. Als de wet wordt verworpen en de fik in het verdrag gaat, vraagt iedereen zich af waarom dit zo lang heeft moeten duren. Waarom hadden ze in Den Haag niet eerder naar het volk geluisterd? Als het verdrag wel doorgang vindt, voelen de nee-stemmers zich in hun voet geschoten. Stemmen heeft geen zin, zo lijkt het.

Kinderschoen

Het zijn de eerste ziektes die uit de referendumwet gehaald dienen te worden. Maar dat dit op termijn een belangrijk instrument wordt voor de politiek om hun ideeën te toetsen is duidelijk. Dan moet de wet wel aangescherpt worden. Vergelijk het met een kinderschoen. In eerste instantie lijkt die altijd te passen. Maar enkele maanden blijkt dat, met het inzicht van dat moment, de schoen toch weer te klein is. Dat betekent niet dat je de oude schoen direct moet weggooien. Veel van het materiaal kan worden hergebruikt en op een andere manier worden ingezet. Doe dat ook met het referendum. Zodat we Nederland nog iets democratischer maken en de burger zich ook gehoord voelt.

Advertenties

4 reacties op “Meer referenda, alstublieft!

  1. Dag Niels,
    Meer referenda, maar dan wel aan het begin en gedurende beleidstrajecten. Ofr liever andere, betere manieren dan referenda om mensen te betrekken en te peilen wat er speelt en leeft zoals G1000 bijeenkomsten of brede maatschappelijke discussies. Dat moet met de techniek van tegenwoordig veel makkelijker te organiseren zijn.

    Maar, soms moet er iets gebeuren waar een meerderheid het niet mee eens is en hoe regel je dat? Of moet er iets niet gebeuren wat de meerderheid wil. Wat als een meerderheid moslims wil interneren? Gaan we dat dan doen? Als het zover komt, dan hoop ik dat er nog landen zijn die mij als politieke vluchteling welkom heten. Directe democratie klinkt leuk, maar kent ook donkere keerzijden.

    Liked by 1 persoon

    • nielshagen
      8 april 2016

      Ha Ballondoorprikker,
      Zoals je zelf al aangeeft kan een referendum alleen ingezet worden bij een voorgenomen besluit van de regering (overeenkomstig met een adviesaanvraag bij een ondernemingsraad). De kans dat een regering met het voorgenomen besluit komt om moslims te interneren is aanwezig, de vraag is in hoeverre die ook realistisch is. Daarbij komt dat zo’n wet tegen de grondwet in gaat en er dus allereerst een grondswetwijziging nodig is. Ook niet onmogelijk, maar niet erg waarschijnlijk. In ieder geval hoop ik niet dat wij in Nederland ooit in zo’n situatie terecht komen. Uit de geschiedenis kunnen we opmaken dat zo’n koers niet goed is voor een land.

      Er is dan ook vooral een groot verantwoordelijkheidsgevoel en transparantie vanuit de Tweede Kamer en regering nodig. Gedeeltelijk dus direct, maar nog steeds als reactie op een voorgenomen besluit van een regering.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 8 april 2016 door in Politiek en getagd als , , , , , , .
%d bloggers liken dit: