Niels Hagen, een persoonlijk filosofisch weblog

Over: duurzaamheid, film, kunst, liefde, literatuur, muziek, politiek, sport en wetenschap

Hoe ons idee van liefde verandert

LiefdeMet meer dan 1200 verschillende tags kan ik wel zeggen dat mijn blog een breed arsenaal aan onderwerpen kent. Ik ben dan ook een veelzijdig persoon. De reden om deze blog te beginnen was dan ook mijn schrijfstijl te ontwikkelen. Ik heb daar geen spijt van. Wel lijkt het zo alsof ik geen interesse heb om dieper te duiken in onderwerpen. En dat is niet waar. Die interesse is er wel degelijk. Waarin? De liefde, hoe individualisering dat concept mogelijk verandert en welke technologische vernieuwingen daar invloed op hebben. Heel oppervlakkig in de opkomst van datingsites en apps Tinder, maar ook hoe technologie ons in staat stelt onafhankelijk van elkaar te worden. Want dat is waar liefde tegenwoordig zonder moet kunnen. Onze onafhankelijkheid.

Vriendschap

Het concept liefde zie ik in het licht van Plato. De mens verlangt naar liefde omdat hij zich incompleet waant. Hij mist iemand in zijn leven en gaat daarom naar zijn soulmate op zoek. De basis voor liefde is vriendschap. Aristoteles onderscheidt daar drie vormen in. Voor plezier, voor nut en zonder enige bijbedoelingen. Liefde vond lange tijd plaats in de tweede categorie. De man behoorde een vrouw te trouwen, als statussymbool. Het is een verovering van het hart, het laat strijdvaardigheid zien. Voor de vrouw gaat het vooral om de prins op het witte paard. Ze heeft iemand nodig, een rijk iemand, die in haar onderhoud kan voorzien. Immers, zelf werken of geld verdienen is pas iets van de laatste decennia voor de meeste vrouwen. De afgelopen jaren is dat aan het veranderen. Een vrouw wordt niet altijd meer gezien als statussymbool voor de man. Daarnaast kan zij steeds vaker haar eigen boontjes doppen. Liefde gaat meer en meer de kant op die in het derde concept van Aristoteles in te passen is. Zonder enige bijbedoelingen. “Omdat jij het bent, omdat ik het ben”, zou Michel de Montaigne zeggen.

Individualisering

Maar wat nu als dat verlangen naar iets of iemand dreigt op te branden? Dreigt op te branden omdat je voor jezelf kiest. Het is niet langer noodzakelijk met iemand anders het leven door te brengen. Zorg eerst maar eens dat je het voor jezelf goed hebt. Natuurlijk zijn er scharrels. Maar een serieuze relatie, wie begint daar tegenwoordig tijdens zijn studiejaren nog aan? En dan komt de carrière. Een eerste kans, je laat zien wat je kan, neemt een volgende uitdaging aan en voor je het weet ben je veertig. Je werkt je drie slagen in de rondte, gaat om met mensen van je werk, hebt enkele goede vrienden overgehouden aan je studie of misschien zelfs middelbare school en hebt het te druk voor andere zaken. Zaken als die ene relatie. Een relatie die je nu, na vier decennia, eigenlijk nog steeds niet mist. Omdat het verlangen nooit ontstaan is.

Technologie

Of dat verlangen nooit ontstaat is een vraag die op twee vlakken speelt. Een natuurlijke, waarbij hormonen hun rol spelen en toch vooral het vrouwelijk lichaam vertellen dat het klaar is om voort te planten. Daarnaast een sociale, waarbij druk vanuit de samenleving een mens kan doen besluiten een partner te zoeken. Wanneer beiden ontbreken, zal de noodzaak en dus het resultaat, een relatie, minder voorkomen. Iets dat langzaam aan gaande is. Op biologisch vlak is er de anticonceptiepil die niet alleen ongewenste zwangerschappen voorkomt, maar ook de seksuele drive beïnvloeden. Sociaal, omdat we dankzij technologie minder afhankelijk van anderen zijn. Het hele huishouden is door technologie omgeven. Was hoeft niet met de hand gedaan te worden en boodschappen kun je eenvoudig thuis laten bezorgen op een moment dat jou dat uitkomt. Daarnaast is zware arbeid door allerlei nieuwe mogelijkheden steeds minder aanwezig. Dat terwijl er voldoende werk over blijft. Vrouwen participeren veel makkelijker op allerlei vlakken in een diversiteit aan functies. De noodzaak om een partner te zoeken verdwijnt langzaam uit de samenleving.

Liefde

Dat heeft gevolgen voor de liefde. Niet dat die er niet langer is. Wel dat de reden voor het waarom anders wordt. Het verlangen waar Plato over schrijft wanneer hij het over de drijvende kracht heeft achter liefde vermindert. Het gevolg is dat de reden om iemand te zoeken anders worden. Was men eerst op zoek naar iemand vanwege bepaalde eigenschappen, later omdat diegene de ideale partner was, tegenwoordig wordt dat veel eerder iemand voor de gezelligheid. Waar je dat het best in terug ziet? Het aantal scheidingen. Nooit scheiden er zoveel mensen. Waarom? Omdat de mogelijkheid er is. Enerzijds op moreel vlak, niemand vindt het nog echt verwerpelijk. Anderzijds ook omdat vrijwel ieder mens voor zichzelf kan zorgen, of anders een sociaal vangnet achter zich heeft. Liefde moet vooral leuk blijven en als dat niet langer het geval is, gaan we op zoek naar een ander. Die omslag is nu gaande. Wat dat voor de toekomst gaat betekenen? Veel diffuse relaties, het langzaam verdwijnen van monogamie en nieuwe uitdagingen op het gebied van opvoeden van kinderen. Bijzondere tijden dus!

Advertenties

Eén reactie op “Hoe ons idee van liefde verandert

  1. Roos
    11 mei 2016

    Sterk stukje! Ergens roept jouw tekst ook een soort onrust bij me op. Het verlangen naar liefde weg? Ik kan het me niet voorstellen; ik ben zo blij met mijn relatie, met ‘mijn’ liefde. Mijn vriend is niet enkel mijn partner, maar ook mijn beste vriend. Zo zou het moeten zijn, al is dat ook iets van de laatste decennia natuurlijk. Liefde veranderd, sowieso. Het is geen noodzaak meer, liefde is vrijer, soms oprechter. Maar, je hebt gelijk, wij mensen individualiseren steeds meer. We zullen zien hoe het ontwikkeld; hoe het ons mensen verder zal vergaan. Uiteindelijk denk ik dat iedereen, zelfs de grootste kluizenaar, behoefte heeft aan een beetje liefde.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 9 mei 2016 door in Liefde en getagd als , , , , , , , , , .
%d bloggers liken dit: